Apollon Smintheus Tapınağı, antik dönemin mimarlık harikalarından biridir ve Gülpınar Beldesi'nin çevresinde yer alan doğal güzelliklerle iç içe konumlanmıştır. M.Ö. 150 civarında inşa edilen bu tapınak, İon stilinin zarif özelliklerini taşırken, mimar Hermogenes'in yenilikçi pseudodipteros plan tasarımıyla öne çıkmaktadır. Tapınak, tarihi ve kültürel önemi ile birlikte, mimari detayları ve kullanılan malzemeleriyle de dikkat çekmektedir.

Apollon Smintheus Tapınağı'nın mimari özellikleri:

• Konumu: Tapınak, Gülpınar Beldesi'nin kuzey-batısı ile kuzey-doğusu arasındaki vadinin başlangıç eteklerinde, "Bahçeleriçi" olarak adlandırılan mevkide yer alır.
• Mimari Stil: M.Ö. 150 yıllarında İon stilinde inşa edilmiştir.
• Plan Tasarımı: Mimar Hermogenes'in uyguladığı pseudodipteros (yalancı iki sıralı sütun) plan tasarımı kullanılmıştır.
• Ölçüler:
  • Dar yüzler 23,20 m;
  • Uzun kenarlar 41,65 m.
• Sütun Sayısı:
  • Ön ve arka cephede 8;
  • Uzun kenarlarda 14'er sütun.
• Malzeme: Temel, yöreye özgü volkanik taşından yapılmıştır. Üst yapı, andezit ve bazalt taşıyla kaplıdır. Mermer bloklarla döşenen kutsal alan, üç odadan oluşur: pronnaos (kutsal ön oda), naos (kutsal oda) ve opisthodomos (arka oda).
• Kabartmalar: Tapınakta, Homeros'un İlyada Destanı'nda anlatılan Troya Savaşı'nı konu alan kabartma frizleri bulunur. Bu, bir tapınakta İlyada anlatımının ilk kez betimlenişidir.