Adıyaman'ın Tut ilçesi, tarihi boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış ve zengin bir kültürel miras biriktirmiş bir yerleşim yeridir. Antik dönemlerden günümüze kadar uzanan geçmişi, çeşitli uygarlıkların izlerini taşımaktadır. 1954'te belde statüsüne geçtikten sonra, 1990'da ilçe olarak bağımsızlığını kazanmıştır. Bu süreç, ilçenin tarihsel önemini daha da pekiştirmiştir. Tut, sadece tarihi eserleriyle değil, aynı zamanda doğal güzellikleriyle de dikkat çekmektedir.

Adıyaman'ın Tut ilçesinin tarihi çok eskilere dayanmaktadır. Tut, 1954 yılına kadar köy statüsündeyken, 1954 yılında belde, 20 Mayıs 1990 tarih ve 20523 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 9 Mayıs 1990 tarih ve 3644 sayılı kanun ile Besni’den ayrılarak ilçe olmuştur. İlçenin tarihi şu şekilde özetlenebilir:

• Antik çağlar. Tut, antik çağlardan günümüze uzanan zengin bir tarih mirasına sahiptir.
• Oğuz boyları, Türkmen ve Yörük izleri. Bugünkü Tut İlçesi’nin 1560 senesine ait Kanuni Sultan Süleyman döneminin tahrir defterindeki kayıtlara göre önemli bir yerleşim birimi olduğu anlaşılmaktadır. Yöredeki yerleşim, Oğuz boylarıyla Türkmen ve Yörük izlerini taşır.
• Sürmene Taş Krallığı. İlçenin batı tarafında bulunan ve Sürmen denen arazide “Sürmene Taş Krallığı” merkezinin bulunduğu rivayet edilmektedir.
• Tarihi eserler. Kaşlıca ve Sürmen yöresinde tarihi eserlere rastlanmaktadır. Kurulan deresi yanında Ernişdere adında bir kale, bucağın batısında yer alan Sürmen’de ev kalıntıları, yatak yerleri ve mezarlar vardır.
• Tarihi köprüler. İlçenin Çamlıca Mahallesinde yer alan tarihi Vijne Köprüsü ve Şebker Köprüsü, görülmeye değer tarihi eserlerdendir.

Tut, aynı zamanda 6 Şubat 2023'te meydana gelen asrın felaketinde tarihi Vijne Köprüsü'nün yıkıldığı ilçedir.